ระบบการศึกษา

CA Flag

ประเทศแคนาดาจัดเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญต่อการศึกษาสูงประเทศหนึ่ง สถาบันการศึกษาโดยทั่วไปมีคุณภาพสูง มีชื่อเสียงและคุณภาพติดอันดับโลก จากข้อมูลสถิติได้บันทึกว่าประเทศแคนาดาให้งบประมาณด้านการศึกษาสูงกว่าประเทศอื่น ๆ ในกลุ่ม G8 และยังเป็นประเทศสมาชิกอันดับที่ 3 ขององค์กรความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนาหรือ Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) ดังนั้นประกาศนียบัตรหรือปริญญาบัตรจากสถาบันการศึกษาในแคนาดาจึงได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในระดับสากล รวมทั้งนักศึกษาต่างชาติที่สำเร็จการศึกษาจากสถาบันการศึกษาของแคนาดาก็มักประสบความสำเร็จและเป็นบุคคลากรที่มีคุณภาพ

ระบบการศึกษาของประเทศแคนาดาประกอบด้วยสถาบันการศึกษาทั้งของรัฐบาลและสถาบันของเอกชน เนื่องจากรัฐธรรมนูญของประเทศแคนาดากำหนดให้แต่ละมณฑลซึ่งประกอบด้วย 10 มณฑล และ 3 เขตการปกครอง เป็นผู้รับผิดชอบในการกำหนดนโยบายและวางระบบการศึกษาของตน ดังนั้นระบบการศึกษาของแต่ละมณฑลจะแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง แต่หากพิจารณาในภาพรวมแล้ว ทุกมณฑลมีมาตรฐานการศึกษาที่สูงเท่าเทียมกันและรับรองโดยรัฐบาล โดยรัฐบาลจะสนับสนุนงบประมาณให้กับแต่ละมณฑลเพื่อการเรียนฟรีในการศึกษาภาคบังคับตั้งแต่อนุบาล – มัธยมศึกษา

CA Education System Chart

ระดับอนุบาล (Pre-elementary)

โดยทั่วไป เด็กชาวแคนาดาจะเริ่มเรียนในระดับอนุบาล 1 – 2 ปี เมื่ออายุ 4 – 5 ปี โดยไม่นับเป็นการศึกษาภาคบังคับ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับเข้าเรียน Grade 1 เมื่ออายุประมาณ 6 ปี

ระดับประถมศึกษา (Elementary)

การศึกษาภาคบังคับระดับประถมศึกษาเริ่มต้นที่ Grade 1 – 6 (เทียบเท่า ป. 1 – 6) หรือ 8 แล้วแต่เกณฑ์ของแต่ละมณฑล ตั้งแต่อายุ 6 – 16 ปี โดยระยะเวลาของหลักสูตรในระดับประถมศึกษานี้จะประมาณ 6 – 8 ปี (ควรสมัครล่วงหน้าอย่างน้อย 6 เดือน)

ระดับมัธยมศึกษา (Secondary)

มีทั้งโรงเรียนรัฐบาลและเอกชน เริ่มต้นตั้งแต่ Grade 7 – 12 (เทียบเท่า ม. 1 – 6) หรือเกรด 13 แล้วแต่เกณฑ์ของแต่ละมณฑล ระยะเวลาหลักสูตรประมาณ 4 – 6 ปี เป็นการศึกษาภาคบังคับ ปีการศึกษาตั้งแต่กันยายน – มิถุนายน นักเรียนจะใช้เวลาเรียนในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา 12 ปี (ควรสมัครล่วงหน้าอย่างน้อย 6 เดือน)

เฉพาะที่ Quebec กำหนดให้เรียนเตรียมมหาวิทยาลัยหรือวุฒิบัตรวิชาชีพ (CEGEP) ต่อไปอีก 2 – 3 ปี ซึ่งเป็นรูปแบบการศึกษาที่อยู่ระหว่างระดับมัธยมศึกษาและระดับอุดมศึกษา การศึกษาในระดับนี้จะรับผู้เรียนจบ ม. 5 (Grade 12) เพื่อเข้าเรียนวิชาชีพเป็นเวลา 2 ปี โดยใช้ผลสอบสมัครเข้าศึกษาต่อระดับมหาวิทยาลัย

โรงเรียนรัฐบาลนั้นได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลและบริหารงานโดยกรรมการเขตของโรงเรียน มีคุณภาพดีมากเมื่อเทียบกับโรงเรียนรัฐบาลในประเทศอื่น ๆ รวมทั้งประเทศไทย โรงเรียนรัฐบาลเกือบทุกแห่งเป็นโรงเรียนสหศึกษา นักเรียนส่วนใหญ่เป็นชาวแคนาดามากกว่า 90% สำหรับนักเรียนต่างชาติมีหลักสูตรภาษาอังกฤษรองรับ และไม่จำเป็นต้องกังวลกับการอยู่ร่วมกับครอบครัวชาวแคนาดา เนื่องจากครอบครัวชาวแคนาดาส่วนใหญ่เป็นมิตรและยินดีต้อนรับคนเอเชียอยู่แล้ว

โรงเรียนเอกชน มีอยู่ในทุกมณฑลทั้งประเภทชาย-หญิงล้วนหรือสหศึกษา ซึ่งอัตราส่วนของจำนวนนักเรียนต่างชาติที่ศึกษาในโรงเรียนเอกชนจะสูงกว่าในโรงเรียนรัฐบาล มีหอพักในโรงเรียนหรืออาจเลือกพักอาศัยครอบครัวชาวแคนาดาก็ได้

ค่าเล่าเรียน + ค่าใช้จ่ายส่วนตัว (โดยประมาณ) สำหรับโรงเรียนรัฐบาลปีละ 700,000 – 800,000 บาท และสำหรับโรงเรียนเอกชน 1,200,000 บาท ขึ้นอยู่กับอัตราค่าครองชีพในแต่ละมณฑล

ระดับอุดมศึกษา (Post-secondary Institutions: University and College)
การศึกษาในระดับอุดมศึกษาของประเทศแคนาดาเปิดกว้าง โดยหลักเกณฑ์การรับสมัครนักเรียนต่างชาติจะขึ้นกับนโยบายของแต่ละมณฑล (ควรสมัครล่วงหน้าอย่างน้อย 1 ปี) มีสถาบันการศึกษาคุณภาพให้เลือกเรียนหลากหลายประเภท ได้แก่ Community College หมายถึงสถาบันที่สอนทักษะทางวิชาชีพต่าง ๆ เช่น College of Applied Arts and Technology ซึ่ง สถาบันเหล่านี้มีสาขาวิชาให้เลือกมากมายและค่าธรรมเนียมการศึกษาก็ไม่สูงจนเกินไป ระยะเวลาในการศึกษาประมาณ 3 ปี เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการจบการศึกษาเร็วหรือผู้ที่มีเวลาน้อยในการเรียน สาขาวิชาที่เปิดสอน คือ
  • หลักสูตรด้านศิลปะและเทคโนโลยี
  • หลักสูตรวิชาชีพเพื่อนำไปประกอบอาชีพในด้านการค้าหรืออุตสาหกรรม และหลักสูตรกึ่งวิชาชีพ เช่น บริหารธุรกิจ สาธารณสุขศาสตร์ ศิลปศาสตร์ และสังคมศาสตร์ เป็นต้น
  • หลักสูตรการศึกษาสำหรับพัฒนาทักษะในการเรียน  การใช้ภาษาทั้งภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส โดยทั่วไป หลักสูตรประกาศนียบัตรและอนุปริญญาจะมีการเรียนการสอนในระดับวิทยาลัยเท่านั้น
มหาวิทยาลัย (University)

มหาวิทยาลัยในประเทศแคนาดาเกือบ 100 แห่งเป็นของรับบาลเกือบทั้งหมด มีเพียงไม่ถึง 10 แห่งเท่านั้นที่เป็นของเอกชน ปีการศึกษาโดยปกติของประเทศแคนาดาแบ่งเป็น 2 – 3 ภาคการศึกษา ตามแต่ละมหาวิทยาลัยกำหนด เริ่มตั้งแต่เดือนกันยายน – พฤษภาคม หากมี 3 ภาคการศึกษาจะรวมภาคฤดูร้อนในช่วงเดือนพฤษภาคม – สิงหาคมไปด้วยแทนที่จะเป็นเทอม Summer หลักเกณฑ์การรับสมัครนักศึกษาขึ้นอยู่กับนโยบายและการพิจารณาที่แต่ละมหาวิทยาลัยกำหนดขึ้น เนื่องจากประเทศนี้ไม่มีระบบการสอบคัดเลือกเพื่อเข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยแบบประเทศไทย

หลักสูตรปริญญาตรี
    • จบ ม. 6 ด้วยคะแนนร้อยละ 75 – 95 หรือเทียบเท่า
    • ต้องมีผลคะแนน TOEFL (550, 213, 79), IELTS 5.5, CAEL 60 – 69
    • ระยะเวลาในการศึกษา 3 – 5 ปี ในบางมหาวิทยาลัยมีหลักสูตรปริญญาตรี 2 ประเภท คือ ปริญญาตรีแบบทั่วไป (General Pass Degree) ซึ่งใช้ระยะเวลาในการศึกษา 3 ปี และปริญญาตรีเกียรตินิยม (Honors Degree) ซึ่งมีจำนวนหน่วยกิตมากกว่าแบบทั่วไปเพิ่มอีก 1 ปี รวมทั้งต้องเขียนวิทยานิพนธ์ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาต่อระดับปริญญาโท บางมหาวิทยาลัยกำหนดระยะเวลาหลักสูตร 4 ปี ยกเว้นสาขาวิชาที่ต้องฝึกงานจะใช้เวลาในการศึกษา 5 ปี ได้แก่ สถาปัตยกรรม วิศวกรรม และบัญชี
หลักสูตรปริญญาโท
    • จบปริญญาตรี GPA 3.0 ขึ้นไปในสองปีสุดท้าย
    • ต้องมีผลคะแนน TOEFL (550 – 600), IELTS 6.5 – 7.0, CAEL 70 ขึ้นไป / GMAT 500 ขึ้นไปสำหรับ MBA และควรมีประสบการณ์ทำงาน 2 ปี
    • ระยะเวลาในการศึกษา 1.5 – 2 ปี สามารถเลือกเรียนแบบ Coursework หรือแบบทำวิทยานิพนธ์และสอบ Comprehensive Examination
    • หากผู้สมัครมีคุณสมบัติไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนดสามารถเรียนหลักสูตรภาษาอังกฤษเพิ่มเติมเพื่อปรับพื้นฐานความรู้ทางภาษาอังกฤษในการศึกษาต่อ และอาจเลือกเรียนในหลักสูตร Graduate Certificate หรือ Graduate Diploma แล้วจึงโอนหน่วยกิตไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทต่อไป ใช้ระยะเวลารวมทั้งหมดในการศึกษาประมาณ 1 – 3 ปี แล้วแต่สาขาวิชา
หลักสูตรปริญญาเอก
    • ระยะเวลาในการศึกษาประมาณ 3 – 5 ปี ภายหลังสำเร็จปริญญาโท ประกอบด้วย Coursework และการทำรายงานผลการวิจัยเชิงวิชาการและเขียนวิทยานิพนธ์ สำหรับหลักสูตรวิชาชีพควบคุม ได้แก่ แพทยศาสตร์ กฎหมาย และสังคมศาสตร์นั้น ต้องผ่านการฝึกงานเพื่อขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
สถาบันสอนภาษา (English Language Institutions)

โรงเรียนสอนภาษาในแคนาดาหลายแห่งมีความเชี่ยวชาญในการสอนภาษาสำหรับนักศึกษาต่างชาติ ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า English as a Second Language (ESL) ซึ่งสอนภาษาอังกฤษ และ French as a Second Language (FSL) ซึ่งสอนภาษาฝรั่งเศส เนื่องมาจากแคนาดาเป็นประเทศที่มีอัตราการอพยพย้ายถิ่นฐานสูงกว่าอัตราการเกิดของประชากรชาวแคนาดาเอง ชาวต่างชาติที่ย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในแคนาดาเหล่านี้จึงจำเป็นต้องพัฒนาทักษะทางภาษาของตน

นอกจากนี้ในมหาวิทยาลัยและวิทยาลัยทั่วไป ๆ ก็เปิดสอนหลักสูตรภาษาอังกฤษ (ESL) และ ภาษาฝรั่งเศส (FSL) เช่นเดียวกัน สำหรับนักศึกษาต่างชาตินั้นไม่จำเป็นต้องเรียนรู้ทั้งสองภาษา เนื่องจากมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ใช้ภาษาอังกฤษในการเรียนการสอน ระยะเวลาหลักสูตรมีตั้งแต่ 2 – 3 เดือนหรือมากกว่า

สำหรับนักศึกษาไ่ทยที่ไม่ได้เรียนหลักสูตร International และต้องการศึกษาต่อในประเทศแคนาดา จึงจำเป็นต้องปรับพื้นฐานทางภาษาอังกฤษให้มีความพร้อมในหลักสูตรที่ต้องการศึกษาต่อ ระยะเวลาหลักสูตรประมาณ 8 – 10 สัปดาห์ หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับพื้นฐานทางภาษาอังกฤษของนักศึกษาแต่ละคน สำหรับผู้ที่สมัครเรียนในหลักสูตรน้อยกว่า 24 สัปดาห์ สามารถยื่นขอเป็น Visitor Visa (Temporary Residence Visa) และหากสมัครเรียนมากกว่า 24 สัปดาห์ นักศึกษาต้องยื่นขอเป็น Student Visa